2026-ലെ ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം ഫ്രാൻസിസ് ഹാൽസന് ലഭിച്ചു. ഐസ്‌ക്യൂബ് ന്യൂട്രിനോ നിരീക്ഷണാലയത്തിന് നൽകിയ നിർണായക സംഭാവനകൾക്കും, ജ്യോതിശാസ്ത്രപരമായ ഉത്ഭവമുള്ള ഉയർന്ന ഊർജ ന്യൂട്രിനോകളുടെ കണ്ടെത്തലിനുമാണ് ഈ പുരസ്‌കാരം.
ബെൽജിയൻ-അമേരിക്കൻ ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞനായ ഹാൽസൻ വിസ്കോൺസിൻ–മാഡിസൺ സർവകലാശാലയിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ദക്ഷിണധ്രുവത്തിലെ സുതാര്യമായ, ഏകദേശം ഒരു ഘനകിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള മഞ്ഞുപാളിയിൽ ആയിരക്കണക്കിന് പ്രകാശ സെൻസറുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്ന പദ്ധതിക്ക് അദ്ദേഹം നേതൃത്വം നൽകി. ഇതിലൂടെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ന്യൂട്രിനോ ദൂരദർശിനി രൂപം കൊണ്ടു.
അത്യപൂർവമായി ഉയർന്ന ഊർജമുള്ള ന്യൂട്രിനോകൾ മഞ്ഞിനുള്ളിലെ പദാർഥങ്ങളുമായി കൂട്ടിയിടിക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന ദ്വിതീയ കണങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറപ്പെടുന്ന അതിസൂക്ഷ്മമായ ഷെറൻകോവ് പ്രകാശം ഐസ്‌ക്യൂബ് കണ്ടെത്തുന്നു (Such cherenkov radiation can travel faster than light in an ice medium). ഇത്തരത്തിലുള്ള നിരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെ, അകന്ന ബഹിരാകാശ സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്ന അത്യന്തം ഊർജമേറിയ ന്യൂട്രിനോകളാൽ പ്രപഞ്ചം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നുവെന്ന് തെളിയിക്കപ്പെട്ടു.
ഈ നേട്ടം ന്യൂട്രിനോ ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തെ പ്രായോഗികമായ ഒരു നിരീക്ഷണശാഖയായി സ്ഥാപിച്ചു. പ്രകാശവും ഗുരുത്വതരംഗങ്ങളും ന്യൂട്രിനോകളും സംയോജിപ്പിക്കുന്ന ബഹുസന്ദേശ ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തിനും ഇത് വഴിതുറന്നു. ബ്ലേസാറുകൾ, സൂപ്പർനോവകൾ, മറ്റ് അതിവിപുലമായ ഊർജപ്രവർത്തനങ്ങളുള്ള ബഹിരാകാശ വസ്തുക്കൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ മനസ്സിലാക്കാൻ ഇത്തരം പഠനങ്ങൾ സഹായിക്കുന്നു.
No comments:
Post a Comment